Er wordt vaak gedacht dat er enkel twee genders zijn. Echter zit er een verschil tussen de woorden gender en geslacht. Geslacht is biologisch bepaald en gaat over het lichaam en geslachtskenmerken. Gender gaat over de eigenschappen die worden geassocieerd met mannelijk of vrouwelijk zijn. Gender krijgt vorm door sociale en culturele gewoontes die gelden in een plaats en een tijd. Genderidentiteit gaat dus verder dan alleen de biologie, het gaat erom hoe mensen zich voelen en zich identificeren.
De meeste bekende genders zijn:
- Cisgender: Cisgender verwijst naar die mensen die zich identificeren met hun biologische geslacht. De meeste mensen zijn cisgender.
- Transgender: Transpersonen identificeren zich niet met het geslacht waarmee ze geboren zijn. Een transman is iemand die met vrouwelijke geslachtsorganen is geboren, maar zich een man voelt. Een transvrouw is iemand die met mannelijke geslachtsorganen is geboren, maar zich vrouw voelt.
- Non-binair: ‘Binair’ verwijst naar het traditionele onderscheid tussen man en vrouw. Non-binaire personen identificeren zich niet met een van deze twee genders. In plaats daarvan bestaat hun genderidentiteit uit een mix van beide, of voelen ze zich helemaal niet verwant met deze genderindeling. Het woord ‘non-binair’ is een soort parapluterm voor mensen die zich niet identificeren met de klassieke categorieën van mannelijke mannen en vrouwelijke vrouwen.
- Intergender: Bij intergenders is het biologische geslacht niet helemaal duidelijk. Het kan gaan om mensen met mannelijke én vrouwelijke geslachtsorganen, met veranderingen in hun geslachtschromosomen of met meer of minder dan twee geslachtschromosomen. Voorbeelden van intergender zijn het syndroom van Klinefelter, waarbij iemand XXY-chromosomen heeft, of het syndroom van Turner, waarbij een van de twee X-chromosomen geheel of gedeeltelijk ontbreekt.
- Agender: Agenders identificeren zich niet met het geslacht waarmee ze geboren zijn. Ze behoren niet tot een specifieke gender en passen niet in de klassieke man-vrouwindeling. Ze kiezen vaak voor een genderneutrale of androgyne expressie.
Er bestaan echter nog veel meer genders. Neem eens een kijkje op de site https://wibnet.nl/mens/hoeveel-genders-zijn-er voor meer uitleg.
Seksuele oriëntatie gaat over op wie je valt, met wie je seks hebt, en hoe je jezelf noemt. Bijvoorbeeld: je kunt je aangetrokken voelen tot iemand van hetzelfde geslacht, seks hebben met iemand van hetzelfde geslacht, en je kunt jezelf homo noemen.
De meest voorkomende seksualiteiten zijn:
- Heteroseksueel: heteroseksuele mensen voelen zich romantisch en fysiek aangetrokken tot mensen van het tegenovergestelde geslacht.
- Homoseksueel: Homoseksuele mensen voelen zich romantisch en fysiek aangetrokken tot mensen van hetzelfde geslacht.
- Biseksueel: Biseksuele mensen voelen zich romantisch en fysiek aangetrokken tot beide geslachten
- Aseksueel: Aseksualiteit is een geaardheid net zoals heteroseksualiteit, biseksualiteit en homoseksualiteit. Er is alleen één groot verschil: je hebt geen seksuele verlangens naar geen enkele sekse.
- Panseksueel: Panseksualiteit is de seksuele voorkeur van personen, die zich aangetrokken voelen tot anderen, ongeacht het biologische geslacht. Iemands genderidentiteit of genderexpressie maakt dan niet uit. Het maakt dus niet uit of iemand man, vrouw of non-binair is, ze vallen op een persoonlijkheid en niet op de uiterlijke geslachtskenmerken van een persoon.
- Queer: Met deze term geven mensen aan dat ze zich niet zomaar in één hokje plaatsen wat betreft gender en seksualiteit.
Er bestaan echter nog veel meer seksualiteiten. Neem eens een kijkje op de site: https://wibnet.nl/mens/seks/hoeveel-seksualiteiten-zijn-er voor meer uitleg.
Bronnen: https://seksualiteit.nl/onderwerpen/seksuele-en-genderdiversiteit/seksuele-orientatie/
Het woord neger stamt af uit het slavernijverleden. Donkere mensen die als slaaf werden gemaakt werden toen ‘negers’ (‘niggers’) genoemd. Het is dus een historisch beladen term die is ontstaan tijdens het koloniale tijdperk. Het woord heeft een zeer negatieve en denigrerende ondertoon omdat het vaak werd gebruikt om zwarte mensen te dehumaniseren en te discrimineren. Het gebruik ervan door witte mensen kan een pijnlijke herinnering vormen aan deze onrechtvaardige geschiedenis. Het kan ook leiden tot het bagatelliseren en ontkennen van de pijnlijke historische en hedendaagse implicaties van dit beladen woord. Veel Nederlanders bedoelen niets negatiefs met dit woord, echter is taal altijd in verandering en woorden kunnen een andere gevoelsbetekenis krijgen.
Bronnen:
https://www.slavernijenjij.nl/de-erfenis-nu/het-n-woord/#item-waar-komt-het-woord-neger-vandaan
Inclusief onderwijs betekent dat alle leerlingen samen leren in dezelfde schoolomgeving. Inclusie gaat erom dat iedereen mee kan doen ongeacht alle verschillen. Voor kinderen zijn sociale contacten met leeftijdsgenoten erg belangrijk. Door samen naar school te gaan met leeftijdsgenootjes uit de buurt kunnen kinderen vriendjes maken en worden zij minder eenzaam. Kinderen zonder beperking ervaren dat het vanzelfsprekend is om samen te leren met leeftijdsgenootjes met een beperking.
Door mee te doen op een reguliere school in de wijk worden kinderen met een beperking omringd door een rijk taalaanbod, doen zij spelervaringen op en worden zij in hun ontwikkeling gestimuleerd. Door gezamenlijk deel te nemen aan lesprogramma’s en activiteiten leren kinderen van elkaar. Kinderen van de reguliere school leren kinderen met een beperking kennen en begrijpen doordat ze samen spelen, voorlezen en helpen. Dit roept zorgzaamheid op, creëert ruimte voor diversiteit en draagt bij aan nieuwe vriendschappen. Het bevordert de ontwikkeling van zowel kinderen met en zonder beperking.
Bronnen:
Ieder kind en elke jongere ontwikkelt zich seksueel. Dat is meer dan alleen leren over seks. Het gaat over ontdekken wie je bent, zijn wie je wilt zijn, leren hoe je lichaam werkt en omgaan met anderen. In die zoektocht kan iedereen wel wat hulp gebruiken, want kinderen die zich vrij ontwikkelen worden gelukkiger en hebben gelijkwaardige relaties. In Nederland gaat ieder kind naar school. Zo ontwikkelen ze zich en leren ze met elkaar omgaan. Als kinderen op de basisschool al leren over relaties en seksualiteit, raken ze er vertrouwd mee. Vanuit vertrouwen durft een kind te praten en vragen te stellen. Hun zelfvertrouwen groeit waardoor ze ook beter presteren op school.
Onderzoek geeft verder aan dat goede seksuele vorming ook:
- Onbedoelde zwangerschap, soa’s en seksueel geweld helpt voorkomen.
- Bijdraagt aan respectvol omgaan met seksuele diversiteit en gender.
Een veel gehoord commentaar op voorlichting is dat jonge kinderen worden aangespoord om bijvoorbeeld na te denken over geslachtsverandering, trio’s en dragqueens. Rutgers (kenniscentrum voor seksualiteit en ontwikkelaar voor lesmaterialen) haalt dit commentaar onderuit. Scholen krijgen namelijk niets opgelegd en er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt in voorlichting voor verschillende leeftijden. Bij kleuters wordt gepraat over aanraken, in groep drie gaat het over de samenstelling van het gezin, over relaties, over scheiden, in groep zes praten de leerlingen over hetero- homo- en biseksualiteit en in groep acht staat het eigen lichaam centraal: wat vind je wel en niet fijn? Belangwekkende thema’s waar kinderen al jong mee in aanraking komen vanwege het toenemende gebruik van sociale media. Goede voorlichting is daarom essentieel. Want hoe beter die voorlichting, hoe groter de kans dat de jongeren op latere leeftijd genieten van seks en duidelijk kunnen aangeven waar hun grenzen liggen.
Bronnen:
Volgens Amnesty International is homoseksualiteit in 65 landen strafbaar. Hiervan kunnen in 49 landen lhbti+’ers gevangenisstraf krijgen. In 9 landen kun je tot levenslang worden veroordeeld en in ten minste 7 landen kun je zelfs ter dood veroordeeld worden. In 5 andere landen kan ook de doodstraf opgelegd worden, maar hier is de wet minder duidelijk over.
In 33 landen is het huwelijk tussen mensen van hetzelfde geslacht erkend. Op de wereldkaart van ILGA is te zien welke wetten er rond seksuele geaardheid per land zijn: https://ilga.org/sites/default/files/DUT_ILGA_World_map_sexual_orientation_laws_dec2020.png
Bronnen:
https://www.amnesty.nl/wat-we-doen/themas/lhbti/wat-is-het-probleem
Mbo’ers worden vaak niet hetzelfde behandeld als studenten van het hbo of wo. Zo krijgen hbo’ers en wo’ers vaak studentenkorting of zijn bepaalde cafés en sportverenigingen alleen toegankelijk voor studenten die een studentenpasje kunnen laten zien. Dit leidt tot een gevoel van onderwaardering bij mbo’ers, terwijl deze groep juist enorm belangrijk is in de samenleving. We hebben ook vakmanschap en praktische vaardigheden nodig in Nederland. Lange tijd waren introductieweken van het hoger onderwijs niet toegankelijk voor mbo’ers, maar daarin komt langzaam verandering. Er zijn nu al gemeenschappelijke introductieweken in Utrecht, Leiden, Maastricht, Leeuwarden, Groningen en Zeeland. De introductieweek is een waardevolle manier waar studenten van verschillende opleidingen elkaar kunnen ontmoeten. Door gezamenlijke activiteiten en kennismaking met verschillende vakgebieden, krijgen studenten de kans om breder te kijken dan hun eigen opleidingsniveau.
Bronnen:
Zwarte Piet is een erfenis van het Nederlandse slavernij en koloniaal verleden. Het is een negatieve karikatuur van zwarte mensen die afstamt van de racistische ideologie en beeldvorming die gebruikt werden om slavernij en kolonialisme te legitimeren. De strijd tegen zwarte piet is dan ook een vorm van emancipatie en onderdeel van het proces van de dekolonisatie van de geest voor de zwarte gemeenschap. Zwarte Piet is een vorm van symbolisch geweld en daarnaast een symbool van institutioneel racisme dat zwarte mensen en andere mensen van kleur marginaliseert in verschillende maatschappelijke domeinen zoals het onderwijs, de arbeidsmarkt, de politie etc.
Er worden nog vaak verschillende argumenten gebruikt om het aanpassen van zwarte piet weg te wuiven. Het meest gebruikte argument is dat zwarte piet traditie is en bij de Nederlandse cultuur hoort. Maar tradities zijn altijd al veranderlijk geweest. Dat je iets al lang op een bepaalde manier doet, betekent niet dat het altijd zo moet blijven. Zwarte piet is een stereotyperende weergave van een zwart tot slaaf gemaakt persoon. Voor heel veel mensen is dat pijnlijk en aanstootgevend. Het is een kleine moeite om rekening met hen te houden, en tot een feest te komen dat voor iedereen leuk is! Het is makkelijk gezegd dat de oorsprong van zwarte piet niet belangrijk is, wanneer je er zelf geen last van hebt. Een ander argument dat vaak wordt gebruikt is dat zwarte piet zwart is van de schoorsteen, maar hoe verklaar je dan dat z’n kleren schoon blijven? En dat hij eruit komt met rode lippen, gouden oorbellen en kroeshaar? En dat zwarte piet zwart van de schoorsteen zou zijn, is pas lang na het ontstaan van de figuur erbij verzonnen. Dat was nooit de reden dat piet zwart is; hij is een karikatuur van een zwart tot slaaf gemaakt persoon.
Bronnen:
https://kozwartepiet.nl/drogredenen/
https://npokennis.nl/longread/7472/waar-kwam-zwarte-piet-vandaan
Woke wordt gedefinieerd als maatschappelijk bewust, maatschappijkritisch en alert op mogelijke maatschappelijke misstanden, zoals racisme en discriminatie. Het is ontstaan in de jaren 30 door zwarte Amerikanen om elkaar alert en ‘wakker’ te houden voor structureel racisme. Door de snelle verspreiding via sociale media wordt het nu voor allerlei vormen van uitsluiting, discriminatie en achterstelling en ongelijkheid gebruikt. Nu gaat het over bewustzijn van allerlei vormen van sociale onderdrukking, structureel privilege en het heeft ook expliciet met seksualiteit en gender te maken. Wie woke is, heeft de ogen geopend voor hoe onrechtvaardig de wereld is, en ziet dat onrecht zich ook schuilhoudt op plekken waar je het voorheen niet vermoedde. Maar de afgelopen jaren kreeg woke ook een negatievere lading. Het wordt soms als scheldwoord gebruikt en woke wordt een problematische beweging genoemd die de vrijheid van meningsuiting ondergeschikt maakt aan subjectieve emoties. Maar woke wordt vaak verward met bepaalde extreme aspecten van een cancelcultuur.
Bronnen:
https://nos.nl/collectie/13919/artikel/2457766-hoe-de-betekenis-van-woke-veranderde-in-2022